Yargılamanın yenilenmesi nasıl yapılır?

Ülkemizde 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından yargıdan binlerce hakim ve savcı ihraç edildi. Mahkum ve mahkum aileleri cezaların haksız şartlar altında verildiğini belirterek yargılamaların yenilenmesini talep etti.

Yapılan talepler doğrultusunda bazı yargılamalar yenilendi ancak adli kapsamda ceza alan mahkumların taleplerine büyük oranda red kararları verildi. Yargılanmasının yenilenmesi için hangi şartların oluşması gerekiyor sizler için kapsamlı olarak araştırdık.

Yargılanmanın yenilenebilmesi için; Kesinleşen bir hükümle sonuçlanmış bir dava, aşağıda yazılı hallerde hükümlü lehine olarak yargılamanın yenilenmesi yoluyla tekrar görülür:
- Duruşmada kullanılan ve hükmü etkileyen bir belgenin sahteliği anlaşılırsa, 
- Yemin verilerek dinlenmiş olan bir tanık veya bilirkişinin hükmü etkileyecek biçimde hükümlü aleyhine kasıt veya ihmal ile gerçek dışı tanıklıkta bulunduğu veya oy verdiği anlaşılırsa,

- Hükme katılmış olan hakimlerden biri, hükümlünün neden olduğu kusur dışında, aleyhine ceza kovuşturmasını veya bir ceza ile mahkûmiyetini gerektirecek biçimde görevlerini yapmada kusur etmiş ise,
- Ceza hükmü hukuk mahkemesinin bir hükmüne dayandırılmış olup da bu hüküm kesinleşmiş diğer bir hüküm ile ortadan kaldırılmış ise,

- Yeni olaylar veya yeni deliller ortaya konulup da bunlar yalnız başına veya önceden sunulan delillerle birlikte göz önüne alındıklarında sanığın beraatini veya daha hafif bir cezayı içeren kanun hükmünün uygulanması ile mahkûm edilmesini gerektirecek nitelikte olursa,
- Ceza hükmünün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin ve hükmün bu aykırılığa dayandığının, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya ceza hükmü aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi (Ek ibare: 25 Temmuz 2018 tarih 7145 sayılı karar 18. madde) Bu halde yargılamanın yenilenmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde istenebilir,

Ayrıca; Birinci fıkranın (f) bendi hükümleri, 04 Şubat 2003 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararları ile, 04 Şubat 2003 tarihinden sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvurular üzerine verilecek kararlar hakkında uygulanır.