17132,20%0,11
43,72% 0,19
51,92% -0,02
7075,01% 2,56
11673,05% -0,41
Kamuoyunda uzun süredir “vatandaşlık maaşı” olarak anılan yeni sosyal destek modeliyle ilgili kulis bilgileri netleşmeye başladı. Resmi adı Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) olan uygulama kapsamında, geliri belirli bir eşik değerin altında kalan hanelere kira, gıda ve ısınma başta olmak üzere çok kalemli destekler sağlanması planlanıyor. Hükümet kaynaklarından edinilen bilgilere göre sistem, bu yıl pilot uygulama olarak devreye alınacak.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda, mevcut sosyal yardımlar ile hane gelirleri kapsamlı şekilde mercek altına alındı. Amaç, hem adil hem de sürdürülebilir bir sosyal destek mekanizması oluşturmak.
GETAD modeli, klasik sosyal yardım sistemlerinden farklı olarak bölge, mahalle ve hane bazlı bir yaklaşımla hayata geçirilecek. Yapılan ön incelemelerde, her ilin ve hatta her mahallenin ihtiyaçlarının birbirinden farklı olduğu tespit edildi. Bu nedenle sistem, tek tip yardım yerine ihtiyaca göre şekillenen destek kalemleri üzerine kurulacak.
Yeni sistem kapsamında;
Gıda desteği,
Kira yardımı,
Isınma desteği
gibi temel ihtiyaçlara yönelik yardımlar öne çıkacak. Özellikle kış şartlarının ağır geçtiği bölgelerde ısınma giderlerinin daha yüksek olması nedeniyle, bu illerde yaşayan ailelere ek ısınma yardımı sağlanması planlanıyor.
Edinilen bilgilere göre Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, ilk aşamada belirlenecek bazı mahallelerde pilot uygulama şeklinde başlatılacak. Pilot sürecin, sistemin aksayan yönlerinin görülmesi ve gelir eşiğinin netleştirilmesi açısından kritik öneme sahip olduğu ifade ediliyor.
Pilot uygulamadan elde edilecek verilerin ardından, sistemin kapsamı genişletilerek ülke genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor. Uygulamanın kalıcı hale gelmesi için gerekmesi durumunda yeni yasal düzenlemelerin de gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Sistemin en önemli ayaklarından biri de gelir eşiği olacak. Hangi hanelerin destek kapsamına alınacağı, gelir-gider dengesi, mevcut sosyal yardımlar ve hanedeki kişi sayısı gibi kriterler doğrultusunda belirlenecek. Böylece hem gerçekten ihtiyaç sahibi olan ailelerin desteklenmesi hem de yardım sisteminin suiistimal edilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Yetkililer, GETAD’ın istihdama engel oluşturan bir yardım modeli olmayacağını, aksine çalışmayı teşvik eden bir yapıda kurgulandığını özellikle vurguluyor.
Vatandaşlık maaşı tartışmalarına resmi çerçeve kazandıran açıklama, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından TBMM Genel Kurulu’nda, 2026 bütçe görüşmeleri sırasında yapılmıştı. Yılmaz, yeni sistemi şu sözlerle duyurmuştu:
“GETAD diyoruz, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi. Bu sistemin pilot uygulamasını önümüzdeki yıl birkaç ilimizde başlatacağız. 2027 yılında ise tüm ülkeye yaymayı planlıyoruz. Bu model, özü itibarıyla bir eşik gelirin altında kalan aileleri destekleyici olacak ancak istihdam piyasalarından caydırıcı nitelikte olmayacak. Sosyal yardım alanında yapısal bir reformu hayata geçirmiş olacağız.”
GETAD, sadece yeni bir yardım modeli değil, aynı zamanda sosyal yardımlar alanında köklü bir dönüşüm olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, sistemin doğru uygulanması halinde gelir adaletsizliğinin azaltılmasına ve yoksullukla mücadelede daha etkin sonuçlar alınmasına katkı sağlayacağını ifade ediyor.
Önümüzdeki aylarda pilot bölgelerin açıklanması ve gelir eşiğinin netleşmesiyle birlikte, vatandaşlık maaşı olarak bilinen bu yeni sosyal destek modelinin detaylarının daha da somutlaşması bekleniyor.
