Regl döneminde suç işleyen kadınların cezalarında indirim yapılıyor mu?

SAĞLIK VE HUKUK - Son günlerde sosyal medyada mizah içerikli paylaşımlar hızla yayılıyor. Özellikle de “kadınların adet döneminde kasten öldürme gibi suçları işlerse ceza indirimi alacağı” yönündeki esprili içerikler büyük etkileşim topluyor. Peki bu iddiaların hukuki karşılığı var mı? Gelin konuyu bilimsel ve hukuki yönleriyle kısaca değerlendirelim.

Adet Öncesi Disforik Bozukluk (PMDD) Nedir?

Bilimsel olarak kabul edilen bazı durumlar, adet döngüsünün belirli evrelerinde ciddi psikolojik ve fiziksel etkiler yaratabilir. Bu durumun en bilinen türlerinden biri Adet Öncesi Disforik Bozukluk (PMDD)’dir.

PMDD; depresyon, şiddetli anksiyete, öfke kontrolünde zorlanma, uykusuzluk, aşırı iştah, sosyal geri çekilme gibi ağır semptomlarla kendini gösterebilen klinik bir tablodur. DSM-5’te 2013 yılında resmen tanınmıştır.

Her kadında ortaya çıkmaz; ortaya çıktığında da şiddeti kişiden kişiye değişir. Semptomlar genellikle regl başlamadan önce zirveye ulaşıp kanamanın başlamasıyla hızla azalır.

Bu Semptomlar Cezai Sorumluluğu Etkiler mi? Dünyadan Örnekler

Bazı ülkelerde ciddi PMS/PMDD vakalarının cezai sorumluluğu hafiflettiği veya etkilediği yönünde mahkeme kararları mevcuttur. Bu da sosyal medyadaki “regl indirimi” söylemlerinin kaynağını oluşturuyor.

İngiltere (Birleşik Krallık) - Regina v. Craddock Vakası

İngiltere’de mahkeme, PMS’nin ağır bir tıbbi durum olduğunu kabul ederek sanığın cezasını hafifletti ve denetimli serbestlik uyguladı. Bu, PMS’nin hafifletici etken olarak kabul edildiği ilk büyük davalardandır.

ABD – Lashwood ve Santos Davaları

Amerikan hukukunda PMS bazı davalarda savunma unsuru olarak ileri sürülmüştür.

Ancak mahkemeler her olayda bu savunmayı kabul etmemiş, örneğin Lashwood kararında sanığın “doğruyu yanlıştan ayırt edebildiği” belirtilerek cezai sorumluluk tam kabul edilmiştir. Eylatten eyalete kanunlar farklılık göstermektedir.

Peki Türkiye’de Durum Ne? Regl Olmak Ceza İndirimi Sağlar mı?

Türk Ceza Kanunu’nda “regl indirimi” gibi özel bir hüküm bulunmaz.

Ancak TCK, akıl sağlığı ve davranış kontrolüyle ilgili rahatsızlıkları tek tek saymaz; bunun yerine bilirkişi değerlendirmesiyle kişinin:

• işlediği fiilin anlam ve sonuçlarını algılama,
• davranışlarını yönlendirme yeteneği

üzerindeki etkisi incelenir.

Dolayısıyla PMDD gibi klinik bir durum, her olayda ayrı değerlendirilmek üzere, sanığın cezai sorumluluğunu:

• azaltabilir,
• tamamen ortadan kaldırabilir,
• ya da hiç etkilemeyebilir.

Bu tamamen rapor, tıbbi bulgular ve uzman görüşüne bağlıdır.

Türkiye’de bu konuda verilmiş açık bir yargı kararı henüz bulunmamaktadır; ancak mevzuat böyle bir değerlendirmenin yapılmasına engel değildir.

Sonuç: Regl Dönemi Ceza İndirimi Var mı?

Özetle:

• Sosyal medyada yer alan “regl olan kadın otomatik indirim alır” söylemi gerçek dışıdır.
• Ancak şiddetli PMS/PMDD, tıbbi olarak kanıtlandığı ve kişinin davranış kontrolünü etkilediği gösterildiği takdirde, cezai sorumluluğu azaltıcı bir etken olarak değerlendirilebilir.
• Bu değerlendirme her olayda kişiye özel yapılır; otomatik bir indirim söz konusu değildir.