Küresel Sosyal Medya Uyarısı: “Bir Yargı Mensubunun Hatası, Tüm Sisteme Fatura Edilir”

Hâkimler ve Savcılar Derneği Başkanı Mustafa Polat, yargı mensuplarının sosyal medya kullanımı ve özel yaşamlarına ilişkin dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu. Dünyadaki farklı hukuk sistemlerinden çarpıcı örnekler paylaşan Polat, hâkim ve savcı olmanın yalnızca mesai saatleriyle sınırlı bir sorumluluk olmadığını vurgulayarak, yargısal tarafsızlık ve mesleki vakar ilkesinin hayatın her alanında geçerli olduğuna dikkat çekti.

Mustafa Polat, yargı mensubu olmanın, dünyanın hemen her hukuk sisteminde kişisel özgürlüklerin gönüllü olarak sınırlandırılması anlamına geldiğini belirtti. Bu sınırlamanın evrensel bir gerekçeye dayandığını ifade eden Polat, “Bir hâkimin ya da savcının yaptığı hata, bireysel bir kusur olarak görülmez; toplum nezdinde tüm yargı teşkilatına kesilen bir faturaya dönüşür” dedi. Polat’a göre, yargı mensuplarının her davranışı, yalnızca kendilerini değil, meslektaşlarının onurunu ve yargıya duyulan güveni de doğrudan etkiliyor.

ABD: Görünürde Tarafsızlık Esas Alınıyor

Polat, ABD’de Amerikan Barolar Birliği (ABA) rehberlerine işaret ederek, hâkim ve savcıların sosyal yaşamlarının dahi sıkı etik kurallara bağlı olduğunu hatırlattı. Buna göre, bir yargı mensubunun dava tarafları veya avukatlarla samimi bir görüntü vermesi, hatta sosyal medyada “arkadaş” olarak görünmesi bile disiplin yaptırımına konu olabiliyor. Gerekçe ise net: “Adaletin kişisel ilişkilerle yürütüldüğü algısının oluşmasını engellemek.”

Almanya: Ilımlılık Yükümlülüğü Özel Hayatta da Geçerli

Almanya örneğini aktaran Polat, Alman Hâkimler Kanunu’ndaki “Mäßigungspflicht” yani “ılımlılık yükümlülüğü” kavramına dikkat çekti. Bu ilkenin yalnızca kürsüde değil, özel hayatta ve sosyal medyada da geçerli olduğunu belirten Polat, Alman hâkim ve savcıların siyasi kutuplaştırıcı dil kullanmasının veya bir siyasi partinin militanı gibi davranmasının kesin şekilde yasaklandığını ifade etti.

Fransa ve İtalya: Vakar ve Yaşam Tarzı Denetimi

Fransa’da yargı etiğinin, yargı mensubunun özel hayatındaki “vakar dışı” davranışları dahi hizmet kusuru saydığını aktaran Polat, kamuoyuna yansıyan kavgalar, agresif tutumlar ve saygınlığa aykırı davranışların ciddi yaptırımlara yol açabildiğini belirtti.

İtalya’da ise Yüksek Yargı Kurulu’nun, sosyal medyada lüks yaşam sergilenmesini, şatafatlı paylaşımlar yapılmasını ve ideolojik keskinlik içeren fotoğrafların paylaşılmasını yasakladığını ifade eden Polat, “Yaşam tarzı, mesleğin ciddiyetini yansıtmak zorundadır” değerlendirmesinde bulundu.

Kanada, İngiltere, Rusya ve Çin’de Sıkı Denetim

Kanada’da hâkim ve savcıların meslek dışı dernek veya topluluk üyeliklerinin dahi çıkar çatışması ihtimali açısından denetlendiğini söyleyen Polat, internette ifade edilen her görüşün artık kişisel değil, “yargı kürsüsüne ait” kabul edildiğini vurguladı.

İngiltere’de yargı mensuplarına özel hayatta dahi mesleki kimlikleriyle mesafe koymaları ve gerekirse müstear isim kullanmalarının tavsiye edildiğini belirten Polat, tek bir dikkatsiz fotoğrafın bile tüm yargı sistemini zedeleyen etik ihlal sayılabildiğini ifade etti.

Rusya’da mesai dışındaki yaşamın da etik kurallara tabi olduğunu, Çin’de ise özel ve kamusal ilişkilerin devlet politikaları ve kamu güveni açısından sıkı şekilde denetlendiğini dile getirdi.

AİHM: İfade Özgürlüğü Sınırsız Değil

Açıklamasında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) yaklaşımına da değinen Mustafa Polat, Baka/Macaristan gibi kararları hatırlatarak, yargıçların ifade özgürlüğünün bulunduğunu ancak bu özgürlüğün, yargı erkinin otoritesini ve tarafsızlığını korumak amacıyla sınırlandırılabileceğinin kabul edildiğini belirtti.

“Bizim Mesleğimizde Hata Kurumsaldır”

Açıklamasının sonunda önemli bir uyarıda bulunan Polat, “Diğer mesleklerde şahsi olan hata, bizim mesleğimizde kurumsaldır” ifadelerini kullandı. Bir meslektaşın sosyal medyadaki kontrolsüz üslubunun veya özel yaşamındaki bir dikkatsizliğin, binlerce hâkim ve savcının emeğine sürülen kolektif bir lekeye dönüşebileceğini söyleyen Polat, vakar ilkesinin sadece kürsüde değil, hayatın her alanında ortak bir sorumluluk olduğunu vurguladı.