14155,46%0,76
42,69% 0,23
50,15% 0,06
5897,70% 0,71
9533,17% 2,62
Aralık 2022’de CHP İstanbul Milletvekili ve hukukçu kimliğiyle bilinen Mahmut Tanal tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan kapsamlı kanun teklifi yeniden gündeme geldi. Teklif, adliyelerde görev yapan binlerce personelin özlük ve mali haklarında yaşanan ciddi kayıpları gidermek amacıyla “Adalet Hizmetleri Sınıfı” adı altında yeni bir hizmet sınıfı oluşturulmasını hedefliyor. Uzun yıllardır çalışma koşullarından ücret dengesizliğine kadar pek çok konuda mağduriyet yaşayan adalet çalışanları için hazırlanan bu teklifin detayları kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Tanal’ın TBMM Başkanlığı’na sunduğu teklif, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36. maddesinde değişiklik yapılarak adliye çalışanlarına özgü yeni bir hizmet sınıfı oluşturulmasını öngörüyor. Mevcut sistemde adalet hizmeti sunan personel, “Genel İdare Hizmetleri Sınıfı” altında değerlendiriliyor. Bu durum ise, adalet hizmetini doğrudan yürüten memurların, yaptıkları işin niteliğine ve sorumluluğuna uygun mali ve özlük haklarından yararlanamamasına yol açıyor.
Teklifin gerekçesinde, adalet mekanizmasının işleyişinde kritik görevler üstlenen personelin; Adalet Bakanlığı merkez teşkilatında çalışanlar, adliye ve icra müdürlüklerinde görev yapan memurlar, Adalet Akademisi çalışanları, Hâkimler ve Savcılar Kurulu ve Yüksek Seçim Kurulu personelinin, uzun yıllardır ciddi hak kayıpları yaşadığı vurgulandı. Bu grupların adalet hizmetleri tazminatı alamadığı, ücret seviyelerinin benzer sorumluluklara sahip diğer hizmet sınıfı personeline göre daha düşük kaldığı ve çalışma koşullarının yıpratıcı niteliğinin karşılığını alamadığı belirtildi.
Teklifte, adalet çalışanlarının görevinin yüksek sorumluluk gerektiren bir kamu hizmeti olduğuna dikkat çekiliyor. Bu nedenle mesleki güvencenin sağlanması, mali hakların iyileştirilmesi ve çalışma şartlarının güçlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor. Tanal’ın gerekçesinde ayrıca, Anayasa’nın 49. ve 55. maddelerine atıf yapılarak devletin, çalışanların ekonomik refahını güvence altına almakla yükümlü olduğu hatırlatılıyor.
Özellikle eşitlik ilkesinin altı çizilerek, benzer görev tanımına sahip diğer hizmet sınıflarından farklı olarak adalet hizmeti veren personelin tazminat alamamasının sosyal adalet ilkesine aykırı olduğu değerlendiriliyor. Teklif, bu adaletsizliğin giderilmesi için adalet hizmeti sunan tüm personelin “Adalet Hizmetleri Sınıfı”na alınmasını, böylece özlük ve mali haklarda eşitliğin sağlanmasını amaçlıyor.
Mahmut Tanal’ın sunduğu düzenleme, toplumun önemli bir bölümüne hizmet veren adalet çalışanlarının ekonomik kayıplarının giderilmesi bakımından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Teklif yasalaşması halinde, adliye personelinin yıllardır dile getirdiği ücret dengesizliği, tazminat eksikliği ve özlük haklarındaki farklılıkların büyük ölçüde giderilmesi bekleniyor. Hukuk camiası ve adalet çalışanları, teklifin TBMM gündemine yeniden alınması halinde sorunun köklü şekilde çözülebileceği görüşünde birleşiyor.
