12. Yargı Paketi’nde Son Aşama: Şubat Ayı İşaret Edildi, Af Beklentisi Mevcut Mu?

Adalet Bakanlığı tarafından hazırlıkları sürdürülen 12. Yargı Paketi, yargı reformu gündeminin en sıcak başlıkları arasında yer almayı sürdürüyor. Kamuoyunda “ne zaman çıkacak, af düzenlemesi var mı, hangi maddeler geliyor?” soruları yoğun şekilde tartışılırken; Adalet Bakanı Yılmaz Tunç ile hukuk çevrelerinden gelen değerlendirmeler, paketin çerçevesini büyük ölçüde netleştirdi.

Avukat Bülent Cansu yaptığı açıklamada 12. Yargı Paketinde tutuklamaları ilgilendiren önemli değişiklikler yapılması gerektiğinin altını çizdi. Cansu, adli kontrol gerektiren çoğu durumda Sulh Ceza Hakimleri tarafından tutuklama kararı verildiğini, bu durumun 12. Yargı Paketi ile ele alınması gerektiğini belirtti. Cansu ayrıca 12. Yargı Paketinde infaz düzenlemesinin yer almasının çok düşük bir ihtimal olduğunu, bu konuda çalışma yapılmayacağını sözlerine ekledi.

Bakan Tunç: Çalışmalar Başladı, Şubat Ayı Meclis Gündemi Olabilir

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, TBMM’deki bütçe görüşmeleri sırasında yaptığı açıklamada, 12. Yargı Paketi çalışmalarının resmen başlatıldığını duyurmuştu. Tunç, son açıklamasında ise paketin şubat ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulabileceğini ifade etti.

Bakan Tunç, yargı reformu kapsamında bugüne kadar hazırlanan paketlerin bir devamı niteliğinde olan yeni düzenlemenin, özellikle yargılamaların hızlandırılması ve ceza adalet sisteminin daha etkin işlemesi hedefiyle ele alındığını vurguladı.

Af Gündemde Değil, Yargılama Süreleri Ön Planda

Kamuoyunda sıkça dile getirilen genel af veya kapsamlı infaz indirimi beklentilerine ilişkin ise net bir çerçeve çizildi. Edinilen bilgilere göre, 12. Yargı Paketi’nde genel af ya da geniş kapsamlı infaz düzenlemesi yer almayacak. Bunun yerine, uzun yargılama sürelerinin azaltılması ve tutukluluk tedbirinin daha sınırlı uygulanmasına yönelik düzenlemeler öne çıkacak.

Avukat Bülent Cansu: “Tutukluluk İstisna Olmalı”

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Avukat Bülent Cansu, yargı paketlerinin temel amacının özgürlük-güvenlik dengesini yeniden kurmak olması gerektiğini belirtti. Cansu, özellikle uzun süren yargılamalarda tutukluluğun fiilen bir cezaya dönüştüğüne dikkat çekerek şu görüşleri dile getirdi:

“Tutuklama, anayasal olarak bir tedbirdir. Ancak uygulamada çoğu zaman cezaya dönüşüyor. Yargı paketlerinde asıl hedef; hızlı yargılama, güçlü delil ve ölçülü tedbir olmalıdır. Tutukluluk istisna haline getirilmedikçe yargıya olan güvenin güçlenmesi zor.”

Kadına Şiddet ve Ağır Suçlar Tutukluluk Kapsamında Kalacak

AK Parti’nin hukukçu kurmayları tarafından yapılan çalışmalarda, cezaevlerindeki tutuklu yoğunluğunu azaltacak modeller ön plana çıkıyor. Buna göre, uzun yargılama süreçlerinde denetimli serbestlik, karakola imza, yurt dışı çıkış yasağı ve elektronik kelepçe gibi alternatif tedbirlerin yaygınlaştırılması planlanıyor.

Ancak;

Kadına yönelik şiddet

Cinsel saldırı

Kasten öldürme

Kasten yaralama

Organize suçlar

Uyuşturucu ticareti

Terör suçları

Yolsuzluk ve casusluk

gibi suçlarda tutukluluk tedbirinin uygulanmaya devam edeceği açıkça ifade ediliyor.

Şartlı Tahliye ve Elektronik İzleme Modeli

Paket kapsamında üzerinde durulan bir diğer başlık ise şartlı tahliye formülü. Buna göre, cezasının bitimine 3 yıl kala olan hükümlüler için, belirli şartlar altında tahliye imkânı getirilebilecek. Bu süreçte hükümlülerin;

Elektronik kelepçe

Ev hapsi

Düzenli imza yükümlülüğü

gibi denetim mekanizmalarıyla takip edilmesi öngörülüyor.

Yolsuzluk ve Kamu Zararı Davalarına Hızlandırma

Yeni pakette, yolsuzluk, kamuyu zarara uğratma ve casusluk gibi suçlara ilişkin davalarda tutukluluk sürelerinin azaltılması hedefleniyor. Bunun için, soruşturma ve kovuşturma aşamalarında delillere erişimin hızlandırılması, kolluk ve adli birimler arasında koordinasyonun artırılması planlanıyor.

Mülkiyet Hakkına Güvence

Taslak çalışmalarda, mülkiyet hakkını zedeleyebilecek uygulamalara karşı da net bir tutum benimsendi. Kesin delil olmadan, yalnızca ihtimale dayalı olarak mal varlığına el koyma gibi yetkilerin sınırlandırılması hedeflenirken, savcılara geniş ve belirsiz takdir alanları tanınmayacağı vurgulanıyor.

İnfazda Yarı Oran Formülü Masada

Gündemde olan bir diğer başlık ise, infaz oranlarının yüzde 50’ye düşürülmesi. 2004 öncesi uygulamaya benzer şekilde, cezasının yarısını tamamlayan hükümlülere şartlı tahliye yolunun açılması yönünde çalışma yapıldığı belirtiliyor. Bu konuda henüz resmi bir açıklama yapılmadı.