Türkiye genelinde araç plakalarıyla ilgili uygulanan yeni denetimler, sürücüler arasında büyük bir paniğe neden oldu. Standart dışı olduğu gerekçesiyle "APP plaka" olarak bilinen plakaların ağır cezalarla karşı karşıya kalması, binlerce araç sahibini plaka değiştirmek için basım merkezlerine yönlendirdi. Birçok şehirde plaka basım noktalarında uzun kuyruklar oluşurken, vatandaşlar saatlerce beklemek zorunda kalıyor.
Ancak tartışmaların odağında sadece cezalar değil, aynı zamanda uygulamadaki çelişkiler de bulunuyor. Özellikle Şoförler ve Otomobilciler Odaları tarafından resmi mühürle verilen bazı plakaların emniyet birimlerince "APP plaka" kapsamında değerlendirilmesi, hem sürücüler hem de meslek odaları tarafından eleştiriliyor.
Yeni denetimlerle birlikte standart ölçü ve yazı karakteri dışında basıldığı değerlendirilen plakaların kullanılması durumunda çok ağır yaptırımlar uygulanıyor. Bu kapsamda APP plaka kullandığı tespit edilen sürücülere yüksek para cezaları kesiliyor, sürücü belgelerine geçici olarak el konulabiliyor ve araçlar trafikten men edilebiliyor.
Bu yaptırımlardan kaçınmak isteyen araç sahipleri ise plakalarını değiştirmek için plaka basım atölyelerine akın etti. Ankara, Konya ve birçok ilde plaka basım noktalarında yoğunluk yaşandığı, bazı sürücülerin saatlerce sıra beklemek zorunda kaldığı bildiriliyor. Yoğunluk nedeniyle bazı yerlerde işlemlerin günlere yayıldığı ifade ediliyor.
APP plaka olarak bilinen plakalar, standart plakalardan farklı olarak daha kalın yazı karakterleri ve estetik görünüme sahip fontlarla hazırlanıyor. Bu plakalar genellikle daha okunaklı olduğu düşüncesiyle tercih ediliyor. Ancak güvenlik unsurları ve resmi standartlar açısından uygun olmadığı gerekçesiyle yetkisiz üretim kapsamında değerlendirilebiliyor.
Yetkililere göre standart dışı plakalar, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında geçersiz sayılıyor ve kullanılması halinde idari yaptırımlar uygulanabiliyor.
Mevcut uygulamada APP plaka kullandığı tespit edilen sürücülere ciddi yaptırımlar uygulanabiliyor. İlk tespitte yüksek miktarda idari para cezası kesilebiliyor, sürücü belgesine geçici olarak el konulabiliyor ve araç belirli süre trafikten men edilebiliyor. Aynı ihlalin tekrar edilmesi durumunda ise cezaların daha da ağırlaştığı belirtiliyor.
Bu nedenle birçok araç sahibi, cezaya maruz kalmamak için plakalarını standart formatta yeniden bastırmayı tercih ediyor.
Uygulamayla ilgili en çok eleştirilen konu ise Şoförler ve Otomobilciler Odaları tarafından verilen bazı plakaların da APP plaka kapsamında değerlendirilmesi. Sürücüler, resmi bir kurum olan oda tarafından verilen ve mühürlenen plakaların daha sonra emniyet tarafından geçersiz sayılmasının büyük bir çelişki oluşturduğunu savunuyor.
Vatandaşlara göre, bir tarafta resmi olarak plaka basım yetkisi bulunan bir oda, diğer tarafta ise bu plakayı kabul etmeyen bir denetim sistemi bulunuyor. Bu durumun hem sürücüler hem de plaka basım süreci açısından ciddi bir karmaşa yarattığı ifade ediliyor.
Uzmanlar ise konuyla ilgili net bir standart belirlenmesi gerektiğini, aksi halde benzer mağduriyetlerin devam edeceğini belirtiyor. Özellikle geçmiş yıllarda resmi kanallar üzerinden verilen plakalar için yeni bir düzenleme yapılması gerektiği dile getiriliyor.
Son günlerde birçok şehirde plaka basım merkezlerinin önünde yoğunluk yaşanıyor. Vatandaşlar cezadan kaçınmak için mevcut plakalarını değiştirmek isterken, yoğun talep nedeniyle işlemlerin yavaş ilerlediği görülüyor.
Sürücüler, özellikle Ramazan ayında saatlerce beklemek zorunda kaldıklarını ve sürecin daha net bir şekilde düzenlenmesi gerektiğini dile getiriyor. Plaka konusundaki belirsizliklerin giderilmesi için yetkililerin yeni bir açıklama yapması bekleniyor.
Öte yandan meslek odaları ve sürücüler, resmi kurumlar arasında uygulama birliğinin sağlanmaması halinde vatandaşın mağdur olmaya devam edeceğini vurguluyor.