Mağdur sayısı giderek artan o konu "İBAN Dolandırıcılığı" - Banka hesaplarının dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanılması nedeniyle kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen on binlerce kişiyi ilgilendiren yeni bir yasal düzenleme gündemde. Adalet Bakanı Akın Gürlek'in 12. Yargı Paketi kapsamında düzenleme sinyali vermesinin ardından hukuki tartışmalar yeniden alevlendi. Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Avukat Bülent Cansu, hem mevcut tabloyu analiz etti hem de vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu. Avukat Cansu, İBAN dolandırıcılığının uluslararası organize suç örgütlerinin para trafiği için kullanılan bir yöntem olduğunu belirtti.
Avukat Cansu, banka hesaplarını üçüncü kişilere kullandıranların büyük bölümünün "bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle dolandırıcılık" suçlamasıyla karşı karşıya kaldığını belirtti. Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesi kapsamında yürütülen soruşturmaların sayısının 300 bine yaklaştığının tahmin edildiğini ifade eden Cansu, yaklaşık 50 bin kişinin ise mahkumiyet aldığını vurguladı.
Cansu, "Bu dosyaların önemli bir kısmında sanıklar, hesaplarını bir arkadaşının ricasıyla ya da kısa süreli kullanılacağı vaadiyle verdiğini söylüyor. Ancak yargı mercileri, özellikle menfaat temin edilip edilmediğine ve kişinin hileyi bilip bilmediğine bakıyor" dedi.
Son yıllarda IBAN ve GSM dolandırıcılığında ciddi artış yaşandığını belirten Cansu, savunmalarda en sık karşılaşılan ifadelerin "Banka hesabım blokeydi", "Sadece birkaç günlüğüne, çok kısa seferliğine", "Sorumluluk bende değil, beni ilgilendirmez", "Bu iş kesinlikle yasal" şeklinde olduğunu söyledi.
Ancak Cansu'ya göre, "Bilmiyordum, bilgim yok" savunması tek başına beraat için yeterli olmuyor. Dosya içeriğinde para akışı, hesap hareketlerinin yoğunluğu ve elde edilen maddi menfaat gibi unsurlar mahkumiyet kararlarında belirleyici olabiliyor. Hiçbir kazanç elde etmeyen ve kandırıldığı açıkça anlaşılan kişiler hakkında ise bazı dosyalarda beraat kararları verilebildiğini hatırlattı.
Adalet Bakanı Akın Gürlek'in 12. Yargı Paketi'ne IBAN mağdurlarına ilişkin düzenleme eklenebileceğini açıklamasını değerlendiren Cansu, olası değişikliğin özellikle kast unsuru tartışmalı dosyalarda yeni bir hukuki kapı aralayabileceğini belirtti.
Daha önce 11. Yargı Paketi sürecinde de nitelikli dolandırıcılık suçlarının görevli mahkeme bakımından yeniden düzenlenmesi ve bazı dosyaların uzlaştırma kapsamına alınmasının gündeme geldiğini hatırlatan Cansu, "Zorlu bir süreç olacak. Eğer görevli mahkeme değişikliği ve uzlaştırma mekanizması devreye girerse, on binlerce dosya açısından sürecin seyrini değiştirebilir ancak vatandaşların yapması gereken kolay para kazanma iradesinden vazgeçmeleridir." dedi.
Cansu, IBAN kullandırmanın yalnızca ceza hukuku boyutuyla sınırlı olmadığını da vurguladı. Banka hesaplarından geçen tutarlar nedeniyle ilgili kişiler hakkında vergi incelemesi başlatılabildiğini, MASAK bildirimleri ve idari para cezalarıyla karşılaşılabildiğini ifade etti. Konunun tek bir detay ile değerlendirilmesinin eksik olacağı belirtildi.
"Bir kişi, hesabından geçen milyonlarca liralık işlem nedeniyle kendisini yalnızca ceza mahkemesinde değil, vergi dairesi nezdinde de savunmak zorunda kalabiliyor. Bu nedenle 'emaneten hesap kullandırma' diye bir kavram hukuken güvenli değil" uyarısında bulundu.
Son dönemde kamuoyuna yansıyan olaylarda, yalnızca bir arkadaşının talebiyle IBAN'ını veren gençlerin ağır hapis cezalarıyla karşılaştığını belirten Cansu, özellikle yasa dışı bahis, sahte e-ticaret siteleri, kripto para dolandırıcılığı, sosyal medya üzerinden "acil para" ve "ödül kazandınız" senaryolarında bu hesapların aktif olarak kullanıldığını söyledi. Bu tarz yöntemler masum vatandaşları ağlarına çekmek isteyenlerin iştahını kabartıyor.
"Bir hesap, dolandırıcılık zincirinin son halkası gibi görünse de ceza hukukunda suça iştirak hükümleri devreye giriyor. Bu da ciddi hapis cezalarına yol açabiliyor, organize suç örgütlerinin ağlarına düştüğünüzü çok geç fark ediyorsunuz." ifadelerini kullandı.
Avukat Bülent Cansu, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
"Dünyada en çok dolandırıcılık vakalarının yaşandığı coğrafya bizim ülkemiz dersek sanırım yanılmış olmayız. Hiçbir gerekçeyle banka hesabınızı, IBAN numaranızı veya dijital cüzdanınızı üçüncü kişilere kullandırmayın. Bunlar kişiye özel konular. Hatta bankamatik veya kredi kartınızı bile kullandırmanız başınıza sorun açabilir. Kısa süreli, hatır için ya da küçük bir komisyon karşılığında yapılan bu işlemler, ileride telafisi çok zor hukuki sonuçlar doğurabiliyor. Mevcut soruşturma ya da dava süreci olan kişilerin ise mutlaka uzman bir ceza avukatından destek alması gerekiyor. Destek alınmayan sorunlar ise maalesef hapis cezaları ile neticelenebiliyor. Yetkililerin uyarılarını her zaman ciddiye almak gerekiyor."
Yargı Paketi'nin içeriği netleştiğinde, yaklaşık 300 bin kişiyi ilgilendiren bu dosyalar açısından yeni bir dönemin başlayabileceği belirtiliyor. Gözler, Meclis'e sunulacak düzenlemenin kapsamına çevrilmiş durumda.